Imieniny:

AferyPrawa.com

Redaktor Zdzisław Raczkowski ujawnia niekompetencje funkcjonariuszy władzy...
http://Jooble.org
Najczęściej czytane:
Najczęściej komentowane:





Pogoda
Money.pl - Kliknij po więcej
16 grudnia 2019
Źródło: MeteoGroup
Polskie prawo czy polskie prawie! Barwy Bezprawia

opublikowano: 26-10-2010

AFERY PRAWA MEMORANDUM DO POLSKIEGO RZĄDU OCENA INTERPRETACJI ZALEŃ PRAW CZŁOWIEKARADY EUROPY

Memorandum do Polskiego Rządu
Ocena postępu implementacji zaleceń Komisarza Praw Człowieka Rady Europy z 2002 roku
dla Komitetu Ministrów
i Zgromadzenia Parlamentarnego
Strasburg, 20 czerwca 2007

Z A Ł Ą C Z N I K

Stanowisko Rządu Rzeczypospolitej Polskiej

Wstęp

Rząd Rzeczypospolitej Polskiej pragnie podziękować Komisarzowi Praw Człowieka Rady Europy – Panu Thomasowi Hammarbergowi za wizytę złożoną w Polsce w dniach 3-6 grudnia 2006 r. oraz memorandum dotyczące realizacji przez Polskę zaleceń zawartych w raporcie Komisarza z 2002 r. Polska zauważa, iż Komisarz zwrócił uwagę na postęp jaki Polska poczyniła w przedmiocie przestrzegania praw człowieka. Jednocześnie Rząd Rzeczypospolitej Polskiej chciałby przedstawić dodatkowe stanowisko w odniesieniu do wybranych kwestii przedstawionych w raporcie.

Komentarz do paragrafu 6:

Rząd Polski, świadomy wagi problemu przewlekłości postępowania sądowego, stale podejmuje wysiłki, które służą poprawie efektywności i sprawności organów wymiaru sprawiedliwości, w szczególności przyspieszeniu postępowań. Obsada sędziowska w Polsce w ciągu ostatnich 10 lat podwoiła się. Z danych porównawczych Rady Europy[27] wynika, że Polska należy do grupy krajów w Europie o najwyższej liczbie sędziów zawodowych w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców. Samo zwiększanie liczby sędziów nie rozwiązuje jednak złożonego problemu przewlekłości postępowań, a powoduje jedynie doraźną i nietrwałą poprawę sytuacji.

Komentarz do paragrafu 10:

Jeśli chodzi o kwestię powierzania asesorom sądowym spraw przekraczających ich doświadczenie, to należy zauważyć, iż powyższa kwestia jest przedmiotem prac legislacyjnych w Sejmie RP (projekt przedstawiony przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej).

Komentarz do paragrafu 13:

Skrócenie długości postępowań sądowych wymaga głębokiej reformy całego systemu wymiaru sprawiedliwości, którą Polska systematycznie realizuje. Reforma obejmuje między innymi prace w zakresie usprawnienia zapisu czynności procesowych przy pomocy urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk, co w połączeniu z informatyzacją sądownictwa powinno znacząco przyczynić się do przyspieszenia postępowań sądowych. Odnosząc się do postulatu zwiększenia liczby pracowników sądowych, będzie on zrealizowany dzięki wdrożeniu rozwiązań przewidzianych w ustawie z dnia 9 maja 2007 r. o zmianie ustawy o pracownikach sądów i prokuratur.

Komentarz do paragrafu 16:

Uwaga Komisarza o potrzebie zmian w stosowaniu przez sądy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, dotyczyła braku możliwości wniesienia skargi na przewlekłość postępowania przed kilkoma instancjami łącznie i została oparta na analizie niejednolitego orzecznictwa Sądu Najwyższego. Sąd ten przyjął bowiem, że ustawa w założeniu służy przede wszystkim dyscyplinowaniu czynności podejmowanych w toczącym się jeszcze postępowaniu. Tego rodzaju podejście nie jest jednak w praktyce orzeczniczej powszechne. Stosownie do treści art. 2 powołanej ustawy strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej, dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Natomiast dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty lub czynności podjętych przez sąd albo komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej bądź innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Sąd Najwyższy przyjął, iż ustawa w założeniu służy przede wszystkim dyscyplinowaniu czynności podejmowanych w toczącym się jeszcze postępowaniu, a nie na etapie zamkniętym, już zakończonym.

Przepis art. 2, jak i inne przepisy ustawy, nie zawierają żadnej cezury czasowej lub rzeczowej dla badania sprawności postępowania sądowego. W żadnym z przepisów ustawy nie wskazano, iż badanie to winno ograniczać się do biegu postępowania przed sądem jednej instancji. Interpretacja dokonana w tym zakresie przez Sąd Najwyższy stanowi zatem wykładnię celowościową, która nie wiąże sądów w innych sprawach, niż ta, w której uchwała została przez Sąd Najwyższy podjęta.

Komentarz do paragrafu 23:

W dniu 24 października 2006 r. Polska przystąpiła do realizacji Programu Stosowania Prawa na rzecz Zwalczania Przestępstw z Nienawiści, realizowanego przez Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE. Program dotyczy szkolenia funkcjonariuszy Policji w zakresie różnych aspektów przestępstw z nienawiści, w tym m.in.: prowadzenia dochodzenia, wymiany informacji i współpracy z prokuraturą. Program zakłada wypracowanie strategii zwalczania przestępstw z nienawiści opartej na współpracy z zaangażowanymi społecznościami oraz opracowanie skutecznego systemu gromadzenia i rozpowszechniania danych na temat przestępstw z nienawiści.

Komentarz do paragrafu 31:

Dane z 20 listopada 2006 roku uległy dość istotnym zmianom. Wg stanu na 28 maja 2007 roku w zakładach karnych i aresztach śledczych przebywały 90202 osoby, zaś pojemność jednostek penitencjarnych wynosiła 75026 miejsc. Powodowało to, że stopień zaludnienia więzień wyrażał wskaźnik 120,2%.

Komentarz do paragrafu 35:

Zasługuje na podkreślenie, że niezależnie od projektów wprowadzenia nowych typów kar, Ministerstwo Sprawiedliwości opracowuje program szerszego i pełniejszego wykorzystania już istniejącego systemu kar alternatywnych, wśród których podstawowe miejsce zajmują kara ograniczenia wolności i kara grzywny. Obydwie kary są karami nieizolacyjnymi, o znacznym potencjale oddziaływania na sprawcę. Obecnie istnieje potrzeba szerszego ich wykorzystania, w czym dotychczasową przeszkodą były problemy związane z ich egzekwowaniem. Zainicjowane prace służą usunięciu tej bariery i poprawie egzekucji tych kar, co ma stanowić istotny bodziec dla sądów do orzekania tych kar zamiast bezwzględnej kary pozbawienia wolności.

Rząd RP jest przekonany, że działania inwestycyjne służące zwiększeniu liczby miejsc w jednostkach penitencjarnych, wprowadzenie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego oraz wykonywania kary pozbawienia wolności w systemie tygodniowym, a także poprawa egzekucji kary grzywny i ograniczenia wolności przyczynią się do znaczącej poprawy sytuacji w polskim więziennictwie.

Jednocześnie Rząd RP pragnie podkreślić, że podejmuje starania, by zrekompensować i minimalizować osadzonym dolegliwości wynikające z przeludnienia w zakładach karnych i aresztach innymi czynnikami składającymi się na całokształt warunków odbywania kary pozbawienia wolności. W polskich zakładach karnych osadzeni mają do dyspozycji np. pomieszczenia socjalne oraz zajęcia kulturalno wychowawcze, czy edukacyjne.

Komentarz dodatkowy:

Rząd Polski w pełni zdaje sobie sprawę z wagi problemu przeludnienia w zakładach karnych i podkreśla, że poprawa sytuacji w więziennictwie jest jednym z jego priorytetowych zadań. Polska przywiązuje najwyższą wagę do standardów wypracowanych w ramach Rady Europy. Kierując się zaleceniami zawartymi w Raporcie Komisarza Praw Człowieka, sporządzonym po wizycie w Polsce w 2002 r., podjął zakrojone na szeroką skalę działania inwestycyjne, zmierzające do pozyskania dodatkowych miejsc w jednostkach penitencjarnych, jak również przygotował projekty ustaw wprowadzające nowe rodzaje kar alternatywnych wobec kary pozbawienia wolności (projekt ustawy o odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego oraz projekt ustawy o wykonywaniu kary pozbawienia wolności w systemie tygodniowym).

Komentarz do paragrafu 41:

Zgodnie z polskim prawem oskarżony lub skazany ma pełne prawo do bezpośredniego, osobistego kontaktu z obrońcą. Zgodnie z art. 73§ 1 Kodeksu postępowania karnego, oskarżony tymczasowo aresztowany może porozumiewać się ze swym obrońcą podczas nieobecności innych osób oraz korespondencyjnie, natomiast skazany, w myśl art.102 pkt 7 Kodeksu karnego wykonawczego ma prawo do komunikowania się z obrońcą, pełnomocnikiem, właściwym kuratorem sądowym oraz wybranym przez siebie przedstawicielem.

Polskie prawo nie przewiduje, by organ prowadzący postępowanie, lub administracja zakładu karnego wyłączały prawo do kontaktu z obrońcą.

W rezultacie obrońcy dysponują pełnymi możliwościami nawiązania bezpośredniego kontaktu z klientem w areszcie lub zakładzie karnym. Ich niewykorzystywanie przez obrońcę może być ocenione jako naruszenie przepisów i zasad etyki zawodowej, czego konsekwencją może być wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. W tym zakresie, w dniu 9 czerwca 2007 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, która zwiększa sprawność i skuteczność postępowań dyscyplinarnych, również poprzez wzmocnienie uprawnień Ministra Sprawiedliwości w zakresie nadzoru nad postępowaniami dyscyplinarnymi.

Ministerstwo Sprawiedliwości monitoruje również przypadki nieusprawiedliwionego niestawiennictwa obrońców na rozprawach i posiedzeniach. Uzyskiwane w ten sposób informacje pozwalają również na monitorowanie przypadków braku kontaktu obrońców z klientami. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kierowane są wnioski o pociągnięcie adwokata do odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Komentarz do paragrafu 42:

Jeżeli chodzi o przypadki cenzurowania korespondencji oskarżonych i skazanych z Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, to z analizy takich przypadków wynika, że cenzurowanie jest rezultatem nieprawidłowych, rutynowych działań przy sortowaniu korespondencji.

Komentarz do paragrafu 49:

Przypis 8 – w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji na tle rasowym i etnicznym Zespół Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii (w memorandum błędnie podano departament) został utworzony w 2004 r. w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Komentarz do paragrafu 53:

Ministerstwo Edukacji Narodowej podtrzymuje stanowisko, że Minister Edukacji Narodowej ma suwerenne prawo do prowadzenia polityki kadrowej, w tym także odwoływania i powoływania dyrektora Centralnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli.

Komentarz do paragrafów 54-56:

Ministerstwo Edukacji Narodowej podtrzymuje stanowisko, dotyczące zawartego w publikacji „Wygrajmy Młodość” sformułowania, że homoseksualizm jest nienaturalną skłonnością. Wyrażamy natomiast zdziwienie, że Komisarz ma zastrzeżenia do stwierdzenia, że osoby przejawiające skłonności homoseksualne należy otoczyć szczególną troską i udzielić wszelkiej możliwej pomocy w ich zmaganiu się z tym problemem. Społeczeństwo polskie wyrosło na korzeniach chrześcijańskich i takie wartości są w nim przestrzegane. Trudno zatem oczekiwać pochwały w naszym społeczeństwie dla preferencji innych niż wynikające z prawa naturalnego.

Ponownie należy podkreślić, że w Polsce w ciągu ostatnich 20 lat do Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęły 3 skargi dotyczące nieprzestrzegania praw obywatelskich ze względu na orientację seksualną.

Przedstawiona przez Komisarza ocena sytuacji mniejszości seksualnych w Polsce nie opiera się na faktach i jest stanowiskiem politycznym, ingerującym w wewnętrzne sprawy Polski.

Komentarz do paragrafu 57:

Obecnie w Polsce nie ma problemu braku akceptacji innego człowieka. Pojawia się natomiast problem braku reakcji na patologie, które przejawiają często młodzi ludzie. Chodzi tu o ofiary agresji i przemocy. Ministerstwo dostrzegając narastający wśród młodzieży problem opracowało i obecnie wdraża program „Zero tolerancji dla przemocy w szkole”, którego celem jest m.in. ograniczenie skali występowania zjawisk patologicznych wśród dzieci i młodzieży. Nie podważając istotnych walorów Programu „All Different, All Equal” - Ministerstwo Edukacji Narodowej w trosce o właściwe wychowanie dzieci i młodzieży w polskiej szkole nie przyjęło do realizacji ww. programu. W związku z powyższym nie przewiduje się udzielenia pomocy na realizację programu „All Different, All Equal” („Każdy inny – wszyscy równi”).

Komentarz do paragrafu 58:

Z danych statystycznych dotyczących liczby ataków o podłożu antysemickim wynika, że Polska jest pod tym względem państwem stosunkowo bezpiecznym, w którym ewentualne incydenty mają charakter jedynie sporadyczny. Niewielka statystycznie liczba spraw tego typu nie oznacza jednak, iż można pomniejszać ich szkodliwość i szczególnie destrukcyjny wpływ na funkcjonowanie demokratycznego społeczeństwa. Takie stanowisko reprezentuje Rząd RP, czego konsekwencją jest sukcesywne wzmacnianie środków służących do ich zwalczania, zarówno poprzez zmiany legislacyjne, jak i usprawnienia w zakresie nadzoru nad postępowaniami karnymi i organizacją pracy organów ścigania. Podkreślenia wymaga podjęcie przez Polskę zobowiązań o charakterze międzynarodowym w postaci Decyzji ramowej Rady Unii Europejskiej w sprawie zwalczania rasizmu i ksenofobii.

Komentarz do paragrafu 59:

Należy jednoznacznie wyjaśnić, że istniejące w systemie polskiego prawa kryterium „szkodliwości społecznej czynu w stopniu większym niż znikomy”, jako warunku odpowiedzialności karnej, w żadnym razie nie osłabia skuteczności przepisów chroniących przed przejawami rasizmu czy antysemityzmu. Znikoma szkodliwość społeczna, jako przesłanka wyłączająca odpowiedzialność karną w przypadkach czynów rasistowskich nie ma w praktyce żadnego zastosowania. Świadczą o tym dane statystyczne Prokuratury Krajowej przekazane na potrzeby ostatniej wizyty.

W związku z tym, że wątpliwości co do istoty i zasad stosowania przesłanki „znikomego stopnia szkodliwości społecznej” pojawiały się już w raporcie z wizyty w 2002 roku wydaje się, że warto wyjaśnieniu tej koncepcji poświęcić więcej uwagi.

Przede wszystkim, koncepcja szkodliwości społecznej czynu nie ma nic wspólnego z tym, jaka liczba osób w ramach społeczeństwa zostaje dotknięta negatywnymi konsekwencjami czynu. Uznanie, że krzywda tylko małej grupy lub pojedynczej osoby może oznaczać ocenę umniejszającą stopień szkodliwości czynu w wymiarze społecznym, byłoby niezgodne z celami odpowiedzialności karnej.

Wynikająca z przepisów kodeksu karnego możliwość uznania popełnionego czynu zabronionego za znikomo szkodliwy społecznie, nie dotyczy wyłącznie czynów takich jak głoszenie nienawiści ze względów rasowych, czy też propagowanie wszelkiego rodzaju dyskryminacji, lecz jest generalną przesłanką odpowiedzialności karnej, dotyczącą wszystkich typów przestępstw.

Każdy czyn zabroniony, którego poszczególne typy zostały opisane w Kodeksie karnym, jest z samego założenia czynem społecznie szkodliwym, którego sprawca zasługuje na ukaranie. Zgodnie z art. 1 § 2 Kodeksu karnego czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma, w ogóle nie stanowi przestępstwa. Pojęcie „znikomej szkodliwości społecznej czynu” zostało wprowadzone do Kodeksu Karnego z myślą, iż będzie ono służyć w szczególnych wypadkach jako swoisty „wentyl bezpieczeństwa” zapobiegający wydaniu niesprawiedliwego orzeczenia w stosunku do danej osoby. Konsekwencją procesową uznania, że popełnionemu czynowi zabronionemu nie towarzyszy cecha szkodliwości w stopniu większym niż znikoma jest odmowa wszczęcia postępowania lub umorzenie postępowania już wszczętego (art. 17 §1 ust. 3 Kodeksu postępowania karnego).

Zakwalifikowanie konkretnych czynów, jako znikomo szkodliwych nie jest decyzją dowolną. Ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu jest oceną obiektywną, dokonywaną na podstawie kryteriów sprecyzowanych w ustawie (art. 115 §2 Kodeksu karnego). Ocena ta nie może podważać ustawowych znamion przestępstwa. O tym, że przestępstwa pełnione na tle dyskryminacji czy nienawiści rasowej lub etnicznej stanowią co do zasady czyny społecznie szkodliwe, świadczy sam fakt wprowadzenia do kodeksu karnego wyżej wymienionych przestępstw.

Komentarz do paragrafu 63:

Polska dysponuje pełnym instrumentarium prawnokarnej ochrony przed przejawami rasizmu, w tym również - co oczywiste - przepisami zakazującymi wypowiedzi i publikacji o charakterze rasistowskim. W Polsce publikacje rasistowskie są zakazane i zakaz ten jest egzekwowany. Zakaz taki w odniesieniu do osób fizycznych zawarty jest w Kodeksie karnym, natomiast ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary, ustanawia podstawę odpowiedzialności osób prawnych.

W celu zwalczania treści o charakterze rasistowskim, ksenofobicznym i antysemickim w internecie, MSWiA współpracuje z „Hotline Polska” – zespół Dyżurnet.pl, działającym w ramach Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej (NASK). W efekcie tej współpracy w kilku przypadkach dotyczących publicznego nawoływania do nienawiści na tle różnic etnicznych i narodowościowych w Internecie został skierowany akt oskarżenia przeciwko o czyny z art. 256 i 257 kk.

Komentarz do paragrafu 68:

W roku 2007 w budżecie państwa zaplanowano na finansowanie Programu na rzecz społeczności romskiej w Polsce rezerwę celową w wysokości 10 mln zł, co oznacza dwukrotny wzrost środków, w porównaniu z latami ubiegłymi (w latach 2004, 2005 i 2006 wspomniana rezerwa wynosiła 5 mln zł rocznie). Ponadto, podjęto działa zmierzające do dofinansowania Programu na rzecz społeczności romskiej w Polsce z funduszy europejskich. W tym celu do Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki wprowadzony został tzw. komponent romski.

Komentarz do paragrafów 71 i 73:

Problemy Romów zdiagnozowane w Kłodzku nie są typowe dla całej społeczności romskiej w Polsce. Takie nagromadzenie problemów socjalnych i społecznych oraz ich negatywnych skutków dla edukacji dzieci romskich charakterystyczne jest dla części społeczności Romów Karpackich, zamieszkujących południową cześć Polski i szczególnie dotkliwe jest na terenach wiejskich oraz w poprzemysłowych miastach, takich jak Kłodzko. Stąd też zdecydowanie największe środki Programu na rzecz społeczności romskiej w Polsce kierowane są do województw małopolskiego i dolnośląskiego.

W celu przeciwdziałania nadreprezentacji dzieci romskich w szkołach specjalnych, działania Programu koncentrują się na zadaniach edukacyjnych, polegających na wspieraniu edukacji zintegrowanej, w tym także przedszkolnej. Obok pomocy rzeczowej (podręczniki, wyprawka szkolna), uczniowie romscy otrzymują wsparcie merytoryczne (organizowane są zajęcia wyrównawcze i dodatkowe) i pedagogiczne, m.in. ze strony asystentów edukacji romskiej i nauczycieli wspomagających edukację romską.

Należy wskazać, że większość problemów jakie dotykają mniejszość romską w Polsce (bezrobocie, ubóstwo, wykluczenie społeczne) wiąże się z bardzo niskim poziomem edukacji tej społeczności, a co za tym idzie z brakiem kwalifikacji zawodowych, a nie z dyskryminacją. Stąd, wśród celów Programu na rzecz społeczności romskiej w Polsce, priorytetem jest poprawa poziomu edukacji.

Olbrzymia większość uczniów kształci się w systemie zintegrowanym, a liczba oddzielnych - tzw. klas romskich - systematycznie spada. Obecnie na terenie całego kraju działa jeszcze sześć takich klas, realizujących identyczny program nauczania jak klasy integracyjne.

W Memorandum nie uwzględniono uwag przekazanych przez MEN w grudniu 2006 r., dotyczących oceny przypadku edukacji dzieci romskich w Kłodzku, których rodzice starają się o skierowanie ich do szkół specjalnych.

Zarówno ten przypadek, jak i funkcjonowanie nielicznych klas romskich są traktowane w sposób uogólniony i przedstawione jako negatywne zjawiska, reprezentatywne dla całej edukacji Romów, z pominięciem działań, które w sposób wyraźny przyczyniają się do stałej poprawy stanu edukacji społeczności romskiej w Polsce.

Komentarz do paragrafu 81:

Krajowy Program na rzecz Przeciwdziałania Przemocy Domowej został przyjęty przez polski Rząd w dniu 25 września 2006 r. (w memorandum błędnie podano rok 2005).

Komentarz do paragrafu 92:

Minister Zdrowia, który przygotowuje – w imieniu Rady Ministrów - projekt sprawozdania z wykonania postanowień Ustawy z 1993 roku o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży[28], zwracał się pisemnie – w marcu 2003 roku i w marcu 2005 roku - do wojewodów, z wytycznymi odnośnie bezwzględnego obowiązku realizowania postanowień przywołanej ustawy.

Komentarz do paragrafu 93:

W polskich szkołach obowiązuje podstawa programowa kształcenia ogólnego, która określa cele, zadania, treści i osiągnięcia zajęć edukacyjnych między innymi wychowania do życia w rodzinie. Programy nauczania i podręczniki przed wpisaniem na listę Ministra Edukacji Narodowej i dopuszczeniem do użytku szkolnego, są przekazywane do zaopiniowania przez recenzentów.

Jednolita podstawa programowa przedmiotu lub zajęć edukacyjnych umożliwia realizację w szkole tych samych treści na danym etapie edukacyjnym na terenie całego kraju.

Szczegóły dotyczące realizacji przedmiotu lub zajęć edukacyjnych zawarte są w programach nauczania. Podręcznik jest pomocą w realizacji podstawy programowej. O wyborze podręcznika i programu nauczania decydują nauczyciele przedmiotu lub zajęć edukacyjnych, dokonują wyboru informacji przekazywanych uczniom.

Podręczniki i programy zatwierdzone przez Ministerstwo Edukacji Narodowej nie zawierają informacji, które wprowadzałyby w błąd i byłyby nieścisłe.

W roku 2003 podręcznik, które budził najwięcej kontrowersji został skreślony z listy podręczników, a w kilku zostały naniesione poprawki.

Komentarz do paragrafu 94:

Stwierdzenie „[…] Polskie prawo w kwestii aborcji jest jednym z najbardziej restrykcyjnych w Europie […]” ma – w ocenie Ministerstwa Zdrowia - charakter subiektywny i nie jest poparte oficjalnymi, znanymi nam porównaniami lub badaniami; trudno ocenić, czy opinia ta zgodna jest ze stanem faktycznym, zwłaszcza, że podobne przepisy dotyczące aborcji obowiązują np.: na Malcie i w Irlandii.

Odnosząc się do stwierdzenia, że „Polski Parlament obecnie prowadzi prace nad zaproponowaną nowelizacją Konstytucji (artykuł 38), która gwarantowałaby ochronę życia od momentu poczęcia”, należy stwierdzić, że Parlament RP prowadził prace na nowelizacją artykułu 38 Konstytucji, jednak ostatecznie, zmiany zaproponowane przez wnioskodawców nie uzyskały akceptacji większości parlamentarnej i projekt nowelizacji został odrzucony przez Sejm.

Komentarz do paragrafu 95:

W roku 2006 krajowy konsultant ds. położnictwa i ginekologii, nie otrzymał zgłoszeń ani skarg dotyczących odmowy wykonania aborcji zgodnej z ustawą. Także Biuro Praw Pacjenta przy Ministrze Zdrowia nie zanotowało podobnych zgłoszeń.

Kwestia prawa do świadczeń zdrowia prokreacyjnego (w tym aborcji zgodnej z ustawą) przy możliwości zastosowania klauzuli sumienia, na którą mogą powoływać się lekarze przy odmowie aborcji (możliwości odmowy udzielenia świadczenia w sytuacji określonej w art. 39 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty - Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 204, z późn. zm.), uregulowana jest rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 6 października 2005 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 197, poz. 1643 – wejście w życie dnia 10 października 2005 r.), zgodnie z którym skorzystanie z klauzuli sumienia skutkuje obowiązkiem wskazania przez lekarza, wykonującego zawód na podstawie stosunku pracy lub w ramach służby, realnej możliwości uzyskania świadczenia w innej placówce. Świadczeniodawca jest zobowiązany do posiadania umowy z podwykonawcą zapewniającej wykonanie tego świadczenia. Przepis ten ma zastosowanie również w przypadku, gdy okoliczności te wystąpią w okresie wykonywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

W wymienionych w punkcie 92 pismach, Minister Zdrowia wskazywał również, że klauzula sumienia znajduje odniesienie wyłącznie do konkretnego lekarza w konkretnym przypadku i w żadnym razie nie może być stosowana przez całą placówkę na zasadzie sumienia zbiorowego firmowanego generalnymi deklaracjami ze strony kierownictwa zakładu. Zgodnie z polskim prawem klauzula sumienia nie może być stosowana w sposób odformalizowany, ze względu na obowiązek zapewnienia właściwej dokumentacji medycznej i poinformowania przełożonego, tj. przeprowadzenia odpowiedniej procedury przewidzianej przepisami prawa.

Komentarz do paragrafu 96:

Polska pragnie podkreślić, że wyrok z dnia 20 marca 2007 r. Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Pani Alicji Tysiąc przeciwko Polsce nie ma charakteru ostatecznego, a termin do złożenia odwołania w tej sprawie jeszcze nie upłynął. Rząd RP planuje złożenie takiego odwołania. W związku z powyższym podjęcie zalecanych przez Komisarza kroków nastąpi, o ile Trybunał utrzyma wyrok z dnia 20 marca 2007 r.

Komentarz do paragrafu 97:

Należy przypuszczać, że zawarte w raporcie Komisarza wnioski opierają się w dużej części na subiektywnej ocenie przygotowanej przez jedną z organizacji pozarządowych i prezentowanej na forum ONZ w styczniu 2007 r. (tzw. shadow report). Polska, podczas sprawozdawania wykonywania postanowień Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie przeciwdziałania dyskryminacji kobiet na forum ONZ w Nowym Jorku, odparła zarzuty zamieszczone w tym raporcie, a Komitet ds. Eliminacji Dyskryminacji Kobiet ONZ przyjął wyjaśnienia Rządu RP odnośnie dostępu do aborcji w Polsce.

Dane dotyczące liczby nielegalnych aborcji nie są oficjalnymi danymi Ministerstwa Zdrowia i stanowią przypuszczalne wielkości, szacowane przez lekarzy specjalistów. W Polsce nie prowadzi się oficjalnej statystyki nielegalnych aborcji, w związku z powyższym Ministerstwo Zdrowia dysponuje wyłącznie liczbą tych nielegalnych aborcji, które zostały rozpoznane jako przestępstwo i są ścigane z mocy odpowiednich przepisów prawa polskiego. Dane te publikowane są w formie sprawozdań z wykonania postanowień przywołanej ustawy.

Komentarz do paragrafu 98:

Punkt ten w raporcie Komisarza ma charakter podsumowujący, a jego poszczególne zapisy zostały skomentowane powyżej.

Niezależnie od stwierdzonych powyżej rozbieżności i odmiennych stanowisk, Polska gotowa jest do wielostronnego dialogu na temat respektowania praw prokreacyjnych kobiet, jakkolwiek podejmowane działania krajowe w tej sprawie zgodne muszą być z wewnętrznymi przepisami prawa i konsensusem uzgodnionym na forum Unii Europejskiej. Jak wspomniano powyżej, Minister Zdrowia zabiega o respektowanie przepisów dotyczących praw prokreacyjnych kobiet, a co za tym idzie, o wypełnianie przesłanek zawartych w tych przepisach dotyczących niezbywalnego prawa do wolności, ochrony prawnej życia prywatnego i rodzinnego, macierzyństwa oraz zdrowia.

Komentarz dodatkowy:

Polska akceptuje interpretacje, stanowiska i odniesienia do problematyki zdrowia prokreacyjnego, które są zgodne z Programem Działań Międzynarodowej Konferencji na rzecz Ludności i Rozwoju (International Conference on Population and Development - ICPD), która odbyła się w Kairze z 1994 r. oraz Deklaracją Pekińską i Platformą Działania IV Światowej Konferencji ONZ ws. Kobiet (Beijing Declaration and Platform for Action IV World Conference on Women) podpisaną w Pekinie z 1995 r.[29] Podkreślić należy, że stanowisko Polski w sprawie zdrowia prokreacyjnego musi być zgodne nie tylko z dokumentami i zaleceniami międzynarodowymi, ale także ściśle odpowiadać ustawodawstwu krajowemu i chronić prawo Polski do odrębnego stanowiska. Ponieważ aborcja jest dopuszczalna w Polsce w trzech ściśle określonych sytuacjach, wymagana jest daleko idąca ostrożność przedstawicieli RP przy przygotowywaniu wszelkich stanowisk dotyczących tzw. „sexual and reproductive health care, services and rights” - tak, by nie zaistniało ryzyko interpretacji w/w sformułowań jako akceptacji przez Polskę tzw. „aborcji na żądanie”.[30]

W związku z powyższym, istnieje konieczność każdorazowego uzgadniania i konsultowania na szczeblu narodowym sformułowań zawartych w stanowiskach krajowych dot. zdrowia prokreacyjnego. Ze względu na fakt, że kwestia ta wzbudza liczne kontrowersje, także na forum międzynarodowym (np.: kwestia interpretacji zakresu katalogu usług medycznych i praw kobiet w ramach obszaru zdrowia prokreacyjnego), Polska w negocjacjach międzynarodowych (także na forum UE) za każdym razem powinna zastrzegać, że – na poziomie narodowym - z obszaru „zdrowia prokreacyjnego” wyłączona jest kwestia zgody na aborcję na innych warunkach niż wynika to z polskiego prawa.

Komentarz do paragrafu 104:

Co do zasady w aresztach w celu wydalenia i ośrodkach dostępne są informacje w postaci ulotek o aktualnej sytuacji cudzoziemca, oraz adresy i telefony większości fundacji które zajmują się udzielaniem pomocy cudzoziemcom. Ulotki takie są pisane w czterech językach: angielskim, francuskim, rosyjskim oraz polskim i są cały czas dostępne. Ponadto różne fundacje mają prawo do rozdawania w takich centrach swoich ulotek i informacji dotyczących możliwości udzielenia pomocy dla cudzoziemców.

Należy również nadmienić, iż każdy cudzoziemiec przyjmowany do aresztu w celu wydalenia lub strzeżonego ośrodka dla cudzoziemców zapoznawany jest w swoim języku ze swoimi obowiązkami i prawami gdzie również zawarta jest informacja o fundacjach i organizacjach zajmującymi się pomocą dla cudzoziemców i o możliwości skontaktowania się z tymi organizacjami.

Komentarz do paragrafu 105:

Należy podkreślić fakt, że obecnie trwają prace nad ustawą, która umożliwi większości cudzoziemców korzystających z instytucji pobytu tolerowanego otrzymanie pomocy integracyjnej w Polsce.

Komentarz do paragrafu 109:

Należy zauważyć, iż podobnie jak w przypadku małoletnich ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy, cudzoziemiec taki również objęty jest niezwłocznie nadzorem kuratora ustanowionego przez sąd do reprezentowania cudzoziemca w postępowaniu o wydalenie. Ponadto zgodnie z zapisami ustawy z czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, małoletniego wydala się tylko pod opieką przedstawiciela ustawowego i przekazuje się bezpośrednio przedstawicielowi właściwych władz państwa, do którego następuje wydalenie.

Komentarz do paragrafu 112:

W ocenie Rządu RP niezbędne jest:

- usunięcie w zdaniu trzecim informacji na temat serii planowanych konferencji, gdyż od zamiaru tego odstąpiono,

- usunięcie w zdaniu ostatnim słów „Według Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej”, jako iż kwestia ratyfikacji nie jest przedmiotem stanowiska Ministerstwa, lecz Rządu.

Komentarz do paragrafu 116:

Karalność zniesławienia, w tym dokonanego za pośrednictwem środków komunikacji publicznej, jest rozwiązaniem często spotykanym w państwach europejskich i polskie uregulowania nie stanowią w tej mierze wyjątku. Dobre imię i cześć jest dobrem prawnym podlegającym ochronie, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach - również środkami prawa karnego. Wolny rynek mediów służy wolności debaty publicznej i demokracji lecz może również powodować negatywne skutki uboczne, jak wzrost zagrożenia dla praw osobistych jednostki, która w zetknięciu z siłą oddziaływania mediów ma pozycję nieporównywalnie słabszą. Odwołanie się w szczególnych wypadkach do ochrony czci i godności środkami karnymi, pozwala w pewnym stopniu wyrównać pozycję ofiary wobec sprawcy, a ponadto w szerszej perspektywie zapobiegać degeneracji debaty publicznej.

Komentarz do paragrafu 117:

W pełni należy zgodzić się z twierdzeniem, że odwoływanie się do prawnokarnych środków ochrony godności i czci należy traktować jako działanie wyjątkowe, którego zastosowanie jest uprawnione w wypadkach świadczących o rażącym wypaczeniu istoty wolności debaty publicznej. Dlatego też penalizację czynu zniesławienia przewidzianego przez art. 212 Kodeksu karnego należy oceniać z uwzględnieniem kontratypu dla tego przestępstwa. Zgodnie z art. 213 Kodeksu karnego zarzuty prawdziwe i podniesione w interesie społecznym, mimo że mogą zawierać treści zniesławiające, nie stanowią przestępstwa.

Ponadto należy uwzględnić, że ściganie przestępstwa zniesławienia odbywa się z oskarżenia prywatnego samej zainteresowanej jednostki co oznacza zasadę, iż organy ścigania nie ingerują w sferę swobody wypowiedzi. Skonstruowany w taki sposób reżim odpowiedzialności karnej nie powoduje ryzyka powstania negatywnego efektu hamowania wolności wyrażania poglądów i wolności debaty publicznej lecz służy zachowaniu równowagi pomiędzy, potencjalnie sprzecznymi, dobrami podlegającymi ochronie. Obowiązujących przepisów, ani praktyki interpretowania i stosowania art. 212 Kodeksu karnego, nie można uznać za restryktywne i nie ma podstaw do twierdzenia, iż proporcja pomiędzy potrzebą ochroną czci i dobrego imienia oraz koniecznością ochrony wolności słowa może ulec zachwianiu na korzyść tej pierwszej ze szkodą dla swobody prowadzenia debaty publicznej.

Komentarz do paragrafów 118 – 123:

Paragrafy 118 – 123 zawierają zgodny ze stanem faktycznym opis procesu związanego z tworzeniem przez polskiego ustawodawcę nowej formuły lustracji. Zmiana prawodawstwa okazała się konieczna, ponieważ po dziewięciu latach obowiązywania ustawy lustracyjnej z 1997 r. panowała powszechna zgodność co do potrzeby usprawnienia procedury lustracyjnej. Od samego początku obowiązywania ustawy z 1997 r. treść jej postanowień wzbudzała wiele kontrowersji. Konieczna była zmiana pozwalająca przyspieszyć postępowanie oraz zmniejszyć do niezbędnego minimum stan niepewności nie tylko osoby lustrowanej, ale także organów powołujących i mianujących konkretne osoby na kierownicze stanowiska państwowe. Dokonanie takiej zmiany miała na celu ustawa z dnia 18 października 2006 r., w brzmieniu ustalonym po przyjęciu poprawek zgłoszonych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Komentarz do paragrafu 124:

Trybunał Konstytucyjny w dniu 11 maja 2007 r. na wniosek grupy posłów zakwestionował zgodność z Konstytucją niektórych przepisów nowej ustawy lustracyjnej. Zakwestionowane przepisy utraciły moc prawną z dniem publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w „Dzienniku Ustaw”, to jest w dniu 15 maja 2007 r. Ustawa z dnia 18 października 2007 r. jest aktem obszernym i skomplikowanym i dlatego utrata mocy obowiązującej przez niektóre z jej przepisów spowodowała wątpliwość co do sposobu stosowania pozostałych regulacji, które pozostając w zgodzie z Konstytucją w mniejszym lub większym zakresie wiązały się z przepisami uchylonymi przez Trybunał Konstytucyjny. Faktycznie proces lustracyjny w Polsce wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego (w znaczącym zakresie) znalazł się w stanie zawieszenia. Konieczna jest interwencja ustawodawcy. Oczekiwane jest sporządzenie przez Trybunał Konstytucyjny uzasadnienia wyroku z dnia 11 maja 2007 r. – co nastąpić powinno w najbliższym czasie.

Komentarz do paragrafu 125:

W związku z kwestionowaniem zbyt szerokiego zakresu zastosowania ustawy należy stwierdzić, że krajowy ustawodawca dysponuje swobodą określania kręgu osób podlegających procedurze lustracyjnej. Podstawowym kryterium ustalania kręgu osób poddawanych lustracji jest możność istotnego wpływu przez te osoby na życie społeczne. Natomiast podstawowym celem lustracji pozostaje zapewnienie jawności życia publicznego, której nie można ograniczać wyłącznie do osób pełniących funkcje publiczne sensu stricto.

Komentarz do paragrafu 126:

Zdolność IPN do poradzenia sobie, bez zbędnej zwłoki, z napływem oświadczeń lustracyjnych nie stanowi ryzyka dla podstawowych gwarancji praw jednostki, prawa do bezpieczeństwa osobistego i pewności co do prawa. Ustawa lustracyjna wprowadziła domniemanie prawdziwości składanych oświadczeń lustracyjnych. Domniemanie prawdziwości oświadczenia lustracyjnego oznacza, że jak długo sąd prawomocnie nie ustali, że oświadczenie jest niezgodne z prawdą, to nikt nie ma prawa podważać jego prawdziwości. Ewentualna ograniczona zdolność IPN i związana z nią możliwa zwłoka pozostaje bez wpływu na sytuację osobistą i zawodową osoby lustrowanej.

Komentarz do paragrafu 127:

Planowe i dokonane z premedytacją niszczenie akt byłych służb bezpieczeństwa przez władze państwa totalitarnego nie może stanowić bariery dla przeprowadzenia lustracji w Polsce. Kompletność i stan dokumentów pozostaje bez wpływu na wiarygodność ustaleń w postępowaniu lustracyjnym. Podlegają one bowiem samodzielnej cenie, dokonywanej przez niezawisły sąd karny w postępowaniu prowadzonym z zachowaniem domniemania niewinności. Podstawę wyroku stanowić może wyłącznie całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, zatem niekompletność dokumentacji byłych organów bezpieczeństwa państwa nie może być traktowana jako zagrożenie praw osoby lustrowanej.

Komentarz do paragrafu 128:

Wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2007 r. dziennikarze, jak również rektorzy i prorektorzy niepublicznych szkół wyższych nie podlegają procedurze lustracyjnej stąd stosowanie wobec nich sankcji polegającej na zakazie wykonywania zawodu, w tym zakazie publikacji, nie jest możliwe.

Komentarz do paragrafu 129:

Rozwiązania przyjęte przez Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy w Rezolucji nr 1096 z dnia 27 czerwca 1996 r. w sprawie środków służących usuwaniu zaszłości totalitarnego ustroju komunistycznego, jak również postanowienia Raportu nr 7568 Komisji do Spraw Zagadnień Prawnych i Praw Człowieka w sprawie metod likwidacji spuścizny po byłych totalitarnych systemach komunistycznych miały oczywisty wpływ na niektóre konstrukcje prawne, jakie zostały wprowadzone do polskiej ustawy lustracyjnej. Ustawa lustracyjna gwarantuje osobie lustrowanej prawo do korzystania z pomocy obrońców, odwołania się od orzeczenia sądu pierwszej instancji do sądu drugiej instancji oraz prawo do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Osoba lustrowana ma również prawo żądania, aby sąd stwierdził w wyroku, gdyby zaistniały ku temu stosowane podstawy, że osoba lustrowana współpracując tajnie i świadomie z organami bezpieczeństwa państwa totalitarnego działała pod przymusem, w obawie utraty życia lub zdrowia przez nią samą lub osoby dla niej najbliższe.

Komentarz do paragrafu 129d:

Vide paragraf 125.

Komentarz do paragrafu 129g:

Transformacja ustrojowa i niwelowanie negatywnych społecznie zaszłości ustroju totalitarnego jest procesem skomplikowanym i długotrwałym, umykającym działalności planistycznej Wyrażone w połowie lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku zalecenie, by stosowanie instrumentów lustracyjnych zostało zakończone do dnia 31 grudnia 1999 r. nie jest wykonalne.

Skrócenie zakazu sprawowania funkcji w związku z przeprowadzoną lustracją – jako postulat Komisarza Praw Człowieka Rady Europy – z pewnością poddane zostanie pod rozwagę polskiego ustawodawcy, oczywiście o ile nowe regulacje ustawowe niezbędne po wyroku Trybunału Konstytucyjnego polegać będą na utrzymaniu dotychczasowego modelu lustracji.

Komentarz do paragrafu 129m:

Osoba poddana procedurze lustracyjnej – poprzez zamieszczone w ustawie lustracyjnej odesłanie do stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego – korzysta z praw i gwarancji przewidzianych w polskiej procedurze karnej dla osób oskarżonych. Ustawa z dnia 18 października 2006 r. wprowadziła generalną zasadę jawności rozpraw sądowych w postępowaniu lustracyjnym.


Polecam sprawy poruszane w działach:
SĄDY PROKURATURA ADWOKATURA
POLITYKA PRAWO INTERWENCJE - sprawy czytelników

Tematy w dziale dla inteligentnych:
ARTYKUŁY - tematy do przemyślenia z cyklu: POLITYKA - PIENIĄDZ - WŁADZA

"AFERY PRAWA" - Niezależne Czasopismo Internetowe www.aferyprawa.com
Stowarzyszenia Ochrony Praw Obywatelskich
Zespół redakcyjny: Zdzisław Raczkowski, Witold Ligezowski, Małgorzata Madziar, Krzysztof Maciąg, Zygfryd Wilk, Bogdan Goczyński, Zygmunt Jan Prusiński oraz wielu sympatyków SOPO

uwagi i wnioski proszę wysyłać na adres: afery@poczta.fm
redakcja@aferyprawa.com
Dziękujemy za przysłane teksty opinie i informacje.

WSZYSTKICH INFORMUJĘ ŻE WOLNOŚĆ WYPOWIEDZI I SWOBODA WYRAŻANIA SWOICH POGLĄDÓW JEST ZAGWARANTOWANA ART 54 KONSTYTUCJI RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ.

zdzichu

Komentarze internautów:

Komentowanie nie jest już możliwe.